Teminat ve ipotek sözcükleri bir biri ile ilişkili kelimeler olup teminat kavramını anlamak için öncelikle ipoteğin ne olduğunu iyi anlamak gerekir. İpotek, bir alacağı güvence altına alarak, alacak ödenmediği takdirde sahibine ilgili gayrimenkulün satılmasıyla alacak bedelinin ödenmesi imkanını sağlayan rehin hakkıdır. Gayrimenkulün tapu kütüğü sayfasında bu rehin hakkının “gayrimenkul rehin hakları” sütununa yazılması işlemine “ipotek tesisi” veya “ipotek kurma” adı verilir. Özetle ipotek, alacaklının alacağını teminat altına almak üzere gayrimenkul üzerinde kurulan bir rehindir.

Son yıllardaki ekonomide yaşanan iniş ve çıkışlar, ticari alışverişlerdeki nakit sıkıntısı birçok firma ve şahsı borçlarını nakit olarak ödeyemez hale getirmiştir. Firmalar ticari hayatın aksamaması, kurumların ise alacaklarını garantiye almak adına gayrimenkul teminatı almaya başlamıştır. Bu sayede teminat alınan/verilen gayrimenkuller ile borçlar taksitlendirilebiliyor ve alacaklarda garanti altına alınabilmektedir. Teminat sistemi firma ve kurumların içinde yer aldığı ticari hayatın devamlılığını desteklemektedir.

Bankalar dışında birçok kurum ve firma da mal veya hizmet karşılığı çeşitli teminatlar kabul etmektedir. Örneğin, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), vergi daireleri, esnaf ve sanatkarlar odası kredi ve kefalet kooperatifleri, bayilik veren özel sektör firmaları, çeşitli oda, birlik ve kulüpler, çeşitli özel sektör şirketleri teminat karşılığında ucuz maliyetli kredi gibi mali destekler vermekte veya borçlarını taksitlendirmektedir.

Bu süreç için bir çok kurum ve kuruluş ticari faaliyetlerin sekteye uğramaması ve alacaklarını sağlıklı bir şekilde geri alabilmek adına gayrimenkul teminatı almayı tercih etmektedir. Kısmi nakit desteği yada mal karşılığında birçok gayrimenkul çeşitli kurum ve kuruluşlarca bu yöntem ile ipotek/teminat altına alınmaktadır.

Teminat aşamasında kurum ve firmaların en çok dikkat etmesi gereken husus ise teminata konu gayrimenkulün beyan edilen değerde ve nitelikte olup olmadığıdır. Teminat olarak alınacak olan mülkün, yasal ve mevcut durumu için çeşitli resmi kurumlar ve bankalar SPK lisanslı uzmanların hazırladıkları raporlara göre hareket etmektedir. Alacağını ipotekle teminatlandıran bir çok şirket SPK lisanslı eksperlerce hazırlanmış ekspertiz raporu talep etmektedir. Zira teminat olarak alınacak olan gayrimenkulde ortaya çıkabilecek riskli durumlar, gayrimenkulün piyasa değerini ve satış kabiliyetini etkileyebilir.

Alacağını ipotekle teminat altına alan şirket veya kurum, şüphesiz bu tür bir risk almayı istemediğinden gayrimenkulü teminat olarak kabul etmeden önce ekspertiz raporu talep eder. Bu ekspertiz raporu neticesinde şirketler veya kurumlar, taşınmazı teminat olarak kabul edip etmemeye ve teminat tutarının ne olacağına karar verir.

Teminat alınacak olan mülklerde SPK lisanslı değerleme uzmanları temel anlamda aşağıdaki hususları dikkate alır:

Yeterli inceleme yapılmadan teminat olarak kabul edilen gayrimenkuller sebebiyle zarara uğrayabilir; vereceğiniz mal, hizmet veya borç karşılığında bir gayrimenkulü teminat olarak kabul ederek ciddi hak kayıplarına uğrayabilirsiniz. Bu ve benzer sorunların önüne geçmek için gayrimenkul değerleme (ekspertiz) hizmeti ile gayrimenkulün gerçek pazar değerini öğrenebilir, risk teşkil eden durumlardan önceden haberdar olabilirsiniz. Çözüm Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık bünyesinde yer alan SPK lisanslı uzmanları, söz konusu işlemler için kapsamlı ve titizlikle çalışarak firmaların ihtiyaçlarına yönelik profesyonel ‘’Anahtar Teslimi Çözümler’’ sunmaktadır.